Welkom bij Menterwolde

Welkom bij Menterwolde

Oranje Casino Welkom bij de website van de historische vereniging van Menterwolde.

Menterwolde is een prachtige, voormalige gemeente in Midden-Groningen. Het is in 2018 overgegaan in de gemeente Midden-Groningen. Toch is er nog een zelfstandige sfeer zichtbaar.

Dit uit zich onder andere in de historische vereniging, waar enkele actieve amateurhistorici bij betrokken zijn. De kennis over de geschiedenis van Menterwolde gaat terug tot de middeleeuwen. Maar ook nog verder. Er zijn overblijfselen uit de prehistorie gevonden.

Daarom noemen we Menterwolde graag het hart van Groningen. Lees gerust verder op de website.

Wat ligt er onder het Oranje Casino?

Oranje CasinoHet Oranje Casino ligt midden in Meeden. Iedereen kent het. Het casino zit namelijk in een heel karakteristiek pin het dorp. Het Oranje Casino is maar liefst 40 jaar geëxploiteerd in het dorp. Zoals bij veel winkels en voorzieningen in kleine dorpen, is ook het Oranje Casino uiteindelijk ten onder gegaan aan het internettijdperk.

Alhoewel, het is goed om hierbij te noemen dat het Oranje Casino tegenwoordig groter is dan ooit, namelijk als online casino. Daar waar het Oranje Casino in Meeden altijd een kleinschalig dorps casino is geweest, is het nu volgens onlinecasinoinformatie.com een van de meest populaire online casino’s van Nederland. Daar waar een klein dorp groot in kan zijn.

Het pwaarin het casino altijd is geweest, is een historisch pmidden in het dorp. Het pstaat bekend als het huis van de dokter. Er heeft hier namelijk jarenlang een huisarts gewoond die aan huis zijn praktijk had. In de jaren ’70 is de huisarts echter verhuisd naar een kleiner pand. Het voormalige doktershuis was namelijk een enorm pand.

De locatie van het Oranje Casino in het lintdorp Meeden

De locatie verraad al enigszins de historische waarde van de grond. Meeden is een zogenaamd lintdorp. Dit betekent dat bijna alle bebouwing aan dezelfde weg ligt. Meestal liggen lintdorpen aan een kanaal, rivier of dijk. Er is dus bijna altijd sprake van bebouwing langs een natuurlijk verschijnsel, waardoor ook de bebouwing zich aan deze landschappelijke kenmerken moet aanpassen. Lintdorpen zijn ook vaak redelijk historisch. Men paste zich aan aan deze landschappelijke kenmerken, want men had geen andere optie. Het was dus een praktische manier van het vormgeven van het dorp.

Lintdorpen zijn vaak prachtige, overzichtelijke dorpen geworden. Alles bevindt zich makkelijk aan dezelfde straat. Later, meestal in de jaren ’70, ’80 en ’90 van de twintigste eeuw, of later, zijn er wijken aan de lintbebouwing vastgemaakt. Dit waren antwoorden op de vraag van nieuwe huizen voor de jongeren uit het dorp. Toch zijn de historische lintdorpen nog makkelijk te herkennen in dorpen die in de breedte zijn uitgebreid.

Het voormalige pvan het Oranje Casino heeft een centrale plek in het lintdorp van Meeden. In het midden van het dorp dus. Hier bevonden zich vaak de belangrijkste voorzieningen van het dorp. In een lang lintdorp kunnen de afstanden namelijk oplopen. Er is maar 1 straat en alle nieuwe bebouwing bevindt zich aan het einde van de lange straat. In het midden bevindt zich dus vaak de kerk, school (niet altijd, de school kan ook in een later stadium zijn gebouwd en kan zich dus verder van het centrum af bevinden), dokter, dorpshuis, supermarkt en andere winkels. Lintdorpen zijn vaak klein gebleven en de voorzieningen zijn dus altijd beperkt gebleven. Geen politiebureau of brandweer dus.

In het centrum van het lintdorp is het dorp dus begonnen te ontstaan en te ontwikkelen. Hier zijn dus ook de meest interessante opgravingen te vinden. Het is bekend dat Meeden is ontstaan rondom een terp, waar de kerk zich nog op bevindt.

Nu het Oranje Casino het pheeft verlaten, kunnen we niet wachten om te gaan onderzoeken wat de grond onder het pons kan vertellen over de geschiedenis van deze locatie.

Historische ontwikkeling van Menterwolde

Oranje CasinoHoe heeft Meeden en de gemeente Menterwolde zich door de eeuwen heen ontwikkeld? De de historische vereniging heeft hier veel onderzoek naar gedaan en kan vrij nauwkeurig deze geschiedenis vertellen.

Menterwolde bestaat uit enkele dorpen en dorpskernen. Bijna elk dorp heeft een eigen amateurhistoricus. Elk dorp heeft zijn eigen geschiedenis en zijn eigen verhalen. We wilden graag dit verhaal samen vertellen.

Dit hebben we gedaan door middel van een boek. Dit boek is recent gepubliceerd en zal binnenkort officieel worden gepresenteerd aan de inwoners van Menterwolde. De boekpresentatie zal plaatsvinden op 10 juli 2018, om 20.00 uur in het dorpshuis van Meeden. U bent allen van harte uitgenodigd.

Een bundel van verhalen

Oranje CasinoMet dit boek hebben we als doel gehad om de verhalen van Menterwolde te willen vertellen. We wilde niet alleen de ontwikkeling van dit gebied op een geschiedkundige manier vertellen, maar de geschiedenis naar de mensen brengen door middel van persoonlijke verhalen, herinneringen en opvallende verhalen en gebeurtenissen uit de geschiedenis.

Hiervoor zijn de amateurhistorici die aan dit project meededen de archieven ingegaan. Naast de tijdslijn van de geschiedenis van Menterwolde, zijn we actief op zoek gegaan naar verhalen en gebeurtenissen die laten zien hoe de mensen in een andere tijd leefden in Menterwolde.

Zoals verwacht geldt hierbij het volgende: hoe verder we teruggaan in de tijd, hoe minder verhalen en ervaringen er vindbaar en/of beschikbaar zijn. Toch hebben we prachtige geschiedenissen weten te vinden van lang geleden. Het is ontzettend leuk om deze te vinden en te lezen over de mensen die honderden jaren geleden op dezelfde gronden leefden als wij nu leven. Ze vertellen over hun werk, hun leefomgeving, het huis, de grond, hun werk en wat er in hen omgaat.

Hoe is Menterwolde ontstaan?

Oranje CasinoAls introductie op de boekpresentatie, willen we graag een beetje van de sluier oplichten. We hebben ontdekt dat, zoals al min of meer bekend was, Menterwolde is ontstaan rondom enkele boerderijen van kolonisten die zich in het veengebied vestigden. Het veengebied was toen nog een moerasgebied. Zompige, natte grond. Hier hadden de families echter wel de vrijheid en de ruimte.

Ze hadden het goed ingeschat. Enige tijd nadat ze zich in dit gebied hadden gevestigd, begon het ontginnen van de grond voor het winnen van turf. Dit is in Drenthe en Groningen een enorme industrie geworden. De turf werd in de huizen gebruiken om op te stoken. In de grote steden van de Randstad was er een enorme vraag naar turf. De turf werden in Drenthe en Groningen gewonnen en met boten naar de steden gebracht. Ook in de dorpen in Menterwolde werd er druk turf gestoken.

Het was echter een zware tijd, met name voor de arme boeren. Wat zijn toen zijn begonnen, is uitgegroeid tot het dorpje Meeden. Naarmate dit dorp groeide, gingen de kinderen zich in de omgeving vestigen om hun eigen boerderij te starten. Niet ver van het oorspronkelijke dorp. Zo is er een netwerk van kleine dorpjes en dorpskernen ontstaan die door de eeuwen heen steeds verder zijn gegroeid tot het landschap wat we heden ten dage kennen.

Verdedigingswerken uit de oorlogen in Menterwolde

Oranje CasinoJe kan niet zeggen dat de dorpen en dorpskernen in Menterwolde een grote rol hebben gespeeld tijdens oorlogen. Toch is de oorlog niet aan de dorpen voorbijgegaan. Was het maar zo. Konden we maar in elkaar kruipen en ons verbergen, zodat al het kwaad van de wereld aan onze dorpen, straat en huizen voorbij zou gaan.

Maar het kan niet. We zijn mobiel, flexibel. We kunnen gaan waar we willen, maar we zijn niet in staat om ons te onttrekken aan het land. Konden we maar springen en het londer onze voeten loslaten. Maar het kan niet. We zijn gebonden. Het landschap is de onze; wij zijn van het land.

En zo sluipt het kwaad, de boosheid en de haat in de wereld door onze straten. Het dringt onze huizen in, fluistert in onze oren, prikt in ons geweten en mengt zich met de woorden in onze gedachten en in onze monden.

De oorlog gaat niet voorbij aan Menterwolde. De oorlog is er niet voorbijgegaan. Tijdens de Eerste Wereldoorlog heeft Nederlzich met name buiten het slagveld gehouden als neutraal land. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is deze methode niet gelukt. Nazi Duitslviel ons lbinnen. Ook in Groningen. Ons lwerd niet alleen binnengevallen, maar ook overgenomen.

Daarbij is het niet gebleven. Na de Tweede Wereldoorlog volgde de Koude Oorlog. Men zegt dat het niet tot een confrontatie is gekomen. Dat is niet helemaal eerlijk om te zeggen. In met name Korea en Vietnam zijn er zeer veel doden gevallen en is er hevig gevochten.

De overblijfselen uit de Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog in Menterwolde

Oranje CasinoZijn er in Menterwolde nog tekenen in het landschap te herkennen uit oorlogstijden? Het antwoord op deze vraag is: jazeker! Er zijn enkele bunkers bewaard gebleven uit de Tweede Wereldoorlog. Enkele van deze bunkers zijn tijdens de Koude Oorlog hergebruikt.

Menterwolde bevindt zich dicht bij de grens met Duitsland. Als het ware tussen deze grens en de stad Groningen. Voor de Duitsers was het een strategisch punt. Stel dat de geallieerden zouden binnenvallen, zou de strook rondom de grens de bufferzone zijn om Duitslte verdedigen tegen invallers.

Daarom bouwde Nazi Duitsleen lijn met bunkers vanaf de kust met de Waddenzee tot aan Zwitserland. Geheel langs de landsgrens van Duitsland. Deze lijn ging recht door de gemeente Menterwolde.

Tot een gevecht is het hier nooit gekomen, waardoor de bunkers goed bewaard zijn gebleven. Ze zijn gelegen verscholen in het veengebied. Tijdens de Koude Oorlog waren het dus bunkers van goede kwaliteit om her te gebruiken. Ze zijn gebruikt door de dienst Bescherming Bevolking (BB). De BB was een burgerdienst die de burgers diende te beschermen wanneer het lzou worden aangevallen of bezet door de Sovjet-Unie.

De spanningen en dreiging waren in die tijd aanzienlijk. Er werden oefeningen door de BB gedaan in en rondom de bunkers. Er is sprake dat de bunkers ook zijn gebruikt voor het opslaan van munitie, ook voor de BB. Dit is echter niet helemaal zeker.